Mantelzorg verhaal

 

Door Bareld van der Ploeg (Werkgroep Aanvullende Therapieën Parkinson Vereniging)                                                        

Trekt u het zelf nog wel? De thuiszorgster keek er bezorgd bij. Ze leek me iemand die bij elke mantelzorger een waarschuwingsbord denkt: Instortingsgevaar! Toch nog bedankt voor de aandacht. En reden even na te denken over de eigen veerkracht. Met gordelroos als extra waarschuwing. Het virus (herpes) slaat meestal pas toe bij een verzwakte afweer.

Ik was al een tijdje moe door de nachtelijke zorgvraag van mijn PMP (partner met Parkinson). Hondsmoe was ik echter pas enkele dagen voor de diagnose gordelroos. Gelukkig verminderde de nachtelijke zorgvraag van mijn PMP tijdelijk. Een eerste nacht kende vijf uur ononderbroken slaap, een tweede zelfs zeven uur. Maar ik was nog steeds behoorlijk moe. En dat was pas echt reden mijn veerkracht in twijfel te trekken. Want in mijn herinnering was eerder een uurtje slapen overdag al voldoende om weer uitgerust te zijn. Door mijn hoofd spookte een artikel over veerkracht (NRC) van een ecoloog uit Wageningen (Martin Scheffer). Die vertelde een helder verhaal over de veerkracht van complexe adaptieve systemen, zoals een mens. En zoals de door Scheffer bestudeerde ecosystemen in heldere waterplassen. Hij zag dat er voortdurend aanslagen waren op het heldere karakter van zijn waterplassen. Denk bij voorbeeld aan boombladeren en vogelpoep. Maar de plassen bleven helder doordat de ecosystemen het vermogen hebben tot zelfherstel. Maar soms kwam er ineens een omslag van helder naar troebel. Een chronometer bewees dat eerder de periodes van zelfherstel steeds langer gingen duren.

Volgens Scheffer is aangetoond dat dit ook zo gaat bij mensen voordat ze in een depressie verzeilen. Hij spreekt in dit verband over een emotionele vertraging. Elke dag worden er wel kleine of grote aanslagen gepleegd op iemands gemoedsrust. Het wordt pas verontrustend wanneer het steeds langer duurt om dit weer te boven te komen. Het instorten van een mantelzorger zal overigens eerder een kwestie zijn van burn off dan van depressief worden. Het zou me echter niet verbazen wanneer dit niets uitmaakt voor het verhaal over vertragend herstel als uiting van afnemende veerkracht. Vandaar dat ik schrok toen ik steeds langer hondsmoe bleef.

De vraag is natuurlijk wat je kunt doen om de veerkracht ondanks zware mantelzorg, in stand te houden. Het lijkt me dat je vooral moet zorgen, zoveel als mogelijk, er eens tussenuit te kunnen. De mantelzorg moet niet je hele leven bepalen. Dit is niet altijd eenvoudig maar je moet alle mogelijkheden benutten, of deze zelfs organiseren (b.v. iemand te vragen eens voor jou in te vallen).   Je kunt dan bij voorbeeld weer eens gaan wandelen in de natuur en misschien zelfs even zitten aan een van Scheffer’s heldere plassen. Even verlost van de voor mantelzorgers gebruikelijke gedachte “wat is er nou weer?” Wandelen is natuurlijk niet de enige optie om er eens helemaal tussenuit te zijn.

Deelnemen aan een van onze Aanvullende Therapieën behoort ook tot de mogelijkheden. Bij sommigen daarvan ligt de nadruk op de fysieke kant: lekker actief bezig zoals bij danstherapie. Bij andere gaat vooral om een mentale training om in gedachten afstand te nemen van de hectische mantelzorg, zoals bij Mindfulness. Er zijn ook tussenvormen van therapieën waarin handelingen heel geconcentreerd (aandachtig) moeten worden uitgevoerd zoals bij Tai Chi. Wanneer daar ook taken in zitten waar je in het dagelijks leven moeite mee hebt zoals evenwicht bewaren, dan is dat mooi meegenomen.

Bovenstaande Mind-Body Therapieën werken stress-verminderend wat gunstig is voor het menselijk afweersysteem. Dit laatste zal overigens ook gelden voor Manuele Therapieën zoals Therapeutische Massage. En zelfs (via pijnbeleving) voor een Technische Therapie zoals Acupunctuur. Meer weten over onze Aanvullende Therapieën?: Ga naar www.Parkinson-vereniging.nl/parkinson/behandelingen/aanvullende-therapieën